Marcuspassie in de Wilhelminakerk

 Toelichting op Marcuspassie

Deze Marcuspassie staat in een rijke traditie van passies die een muzikale beleving bieden van het lijdensverhaal van Christus. Toch wijkt ‘Een gat in het dak’ van deze traditie af door het Bijbelverhaal eerder te laten beginnen dan gewoonlijk. Jezus komt niet pas in beeld bij de intocht in Jeruzalem, het Bijbelgedeelte van Palmzondag, maar we ontmoeten hem al in voorafgaande momenten. ‘Een gat in het dak’ zet in met een aantal Bijbelverhalen waarin Jezus vanuit ontmoeting ‘een beslissende opening maakt’ en bevrijding schenkt, waardoor mensen de hemel weer in het oog krijgen.

Het eerste deel van de passie betreft het verhaal van de verlamde man die met behulp van vier medemensen genezen wordt. Deze betrokkenen breken het dak van het huis waarin Jezus zich bevindt letterlijk open. Het tweede deel gaat over de man die in lugubere spelonken woont en door demonen is bezeten. Dit verhaal, dat eindigt met een grote kudde varkens die zich in het meer stort, is waarschijnlijk nog niet eerder op muziek gezet. De andere verhalen handelen over een man die van zijn doofheid bevrijd wordt, de vrouw die met kostbare olie Jezus zalft, om te eindigen met de verhalen van het laatste avondmaal, de gevangenneming en het sterven op Golgotha. De verwoording vanuit de Nieuwe Bijbelvertaling heeft in combinatie met de muziek vaak een verrassende zeggingskracht.

Na elk bijbelrecitatief (gezongen door koor en solisten) is er een sololied of een duet waarin de hoofdpersonen van het verhaal zelf aan het woord komen. De teksten van deze vrije werken zijn geschreven door Michiel de Zeeuw, evenals de teksten van de koralen die door het gehele werk gevlochten zijn. Het is de bedoeling dat deze koralen ook door de aanwezigen worden meegezongen.

Muzikaal kent de passie een grote diversiteit. De Bijbelverhalen worden vaak muzikaal geïllustreerd, met een speciaal oor voor de handelingen van de hoofdpersonen. Toonhoogteverloop, samenklanken en dynamiek zijn de kleuren waarmee de verhalen en teksten in muziek geschilderd worden. Toegankelijke muziek wordt afgewisseld met experimentele koormuziek, bijvoorbeeld in klanklagen of door middel van zich stapelende akkoorden. Tegelijkertijd is een aantal diepere verbanden in de verhalen geaccentueerd en worden de Bijbelverhalen door melodische en tekstuele citaten met elkaar verbonden. Een voorbeeld hiervan is de zinsnede uit het eerste verhaal ‘boven de plaats waar Jezus was’, waarmee het uiteindelijke lijdensverhaal af en toe wordt onderbroken.

In het programmaboekje dat de aanwezigen krijgen uitgereikt wordt een aantal aspecten van die tweede laag in muziek dieper uitgewerkt. Tussen de zes delen door zijn er stiltes waarin de mensen de muziek op zich kunnen laten inwerken of waarin men de toelichting kan lezen die een inleiding is op het nieuwe deel.

Aan deze uitvoering van de Marcuspassie werkt een groot projectkoor mee, dat is samengesteld uit de leden van het Thomaskoor Zierikzee, de Wilhelminacantorij Dordrecht en gastzangers. Er zijn vocale en instrumentale solisten (op fluit, viool, cello en klarinet). Componist Mar van der Veer vertolkt de pianopartij en heeft de algemene muzikale leiding.